Opozita që Shqipërisë i Mungon

Ambasadori britanik Nicholas Abbott deklaroi të mërkurën në mbrëmje në A2 CNN se opozita shqiptare beson se roli i saj është vetëm të bllokojë. Rekordi i saj e mbështet këtë vlerësim.

Duke folur me Andrea Dangllin në emisionin Off The Record në A2 CNN të mërkurën në mbrëmje, ambasadori britanik Nicholas Abbott dha vlerësimin më të drejtpërdrejtë që një përfaqësues i huaj i ka bërë opozitës shqiptare në televizionin vendas në vitet e fundit. Formulimi ishte i kujdesshëm. Mesazhi ishte i qartë.

“Opozita në Parlament dhe partitë opozitare kanë një rol kyç për të luajtur,” i tha Abbott Dangllit, “dhe në sistemin tonë ne flasim pikërisht për një opozitë besnike, sepse është një opozitë që duhet të jetë aty për të sfiduar qeverinë, për të sfiduar politikat e saj, për të sfiduar propozimet e qeverisë, shpesh duke ofruar edhe alternativa të tjera.”

Pastaj erdhi fjalia që dominoi reagimet pas intervistës: “Sfida këtu, shpesh, është se opozita beson se roli i saj është vetëm të bllokojë. Dhe kjo nuk ndihmon. Nuk është konstruktive.”

Ai shkoi edhe më tej. “Shqipëria ka nevojë për një opozitë që është e gatshme të angazhohet me çështjet, që është e gatshme të ofrojë alternativa. Sepse kjo, në fund të fundit, është vetë kuptimi i konkurrencës politike.”

Regjistri diplomatik është i njohur për këdo që lexon kabllogramet e Foreign Office-it: gjuhë abstrakte për “sistemin”, ton i kujdesshëm, shmangie e emrave dhe e sulmeve direkte. Por Abbott nuk po fliste në mënyrë abstrakte. Ai po fliste në maj 2026, pas një serie konkrete sjelljesh opozitare, përpara një audience që e dinte saktësisht për cilën parti bëhej fjalë.

Abbott e di gjithashtu se çfarë nuk po thotë. Ka shërbyer mjaftueshëm gjatë në Tiranë për të lexuar çdo raport progresi të Komisionit Evropian, çdo raport zgjedhor të OSBE/ODIHR-it dhe çdo dosje të SPAK-ut që ka kaluar në tavolinën e tij. Ai e di mirë se çfarë bën qeveria. Për këtë ka folur publikisht edhe në raste të tjera. Por të mërkurën në mbrëmje po i përgjigjej një pyetjeje tjetër, dhe po i përgjigjej qëllimisht. Pyetja ishte nëse Shqipëria ka një opozitë që funksionon si opozitë. Përgjigjja e tij ishte se nuk e ka. Argumenti për këtë përgjigje është ajo që vijon.

Që prej tetorit 2023, Partia Demokratike e ka trajtuar parlamentin më shumë si skenë kaosi sesa si arenë përballjeje legjislative. Koreografia tashmë është e njohur: flakadanë të ndezur në sallë, përfshirë flakadanë të zinj gjatë seancës së Avokatit të Popullit më 18 dhjetor 2025; ujë dhe shishe të hedhura drejt kryetares së Kuvendit; zaptim i vendeve të ministrave; zjarre të vogla gjatë votimit të buxhetit në nëntor 2023; karrige të grumbulluara përpara foltores; mikrofonë të rrëmbyer nga deputetët socialistë gjatë fjalimeve; përplasje fizike me Gardën e Parlamentit. Reuters, AP, BIRN, BBC dhe Fox News kanë transmetuar pamje nga këto skena.

Raporti i progresit i Komisionit Evropian për vitin 2025, i publikuar më 4 nëntor, e përshkroi qartë modelin: “Polarizimi politik, mungesa e dialogut të mirëfilltë politik dhe përplasjet mes shumicës qeverisëse dhe pjesëve të opozitës vazhduan të ndikojnë aktivitetin e Parlamentit.”

Raporti Schieder i Parlamentit Evropian mbi raportet e Komisionit për vitet 2023 dhe 2024, i miratuar në seancë plenare më 9 korrik 2025 me 502 vota pro, 120 kundër dhe 64 abstenime, ishte edhe më i drejtpërdrejtë. Ai “dënon përplasjet e vazhdueshme dhe retorikën nxitëse nga politikanë të të gjitha palëve” dhe u kërkon parlamentarëve “të tregojnë respekt të plotë për rolin e parlamentarizmit, duke i dhënë fund sulmeve politike.”

Abbott nuk po improvizonte. Ai po artikulonte një linjë tashmë të konsoliduar në Bruksel dhe Londër.

Modeli i refuzimit nuk kufizohet vetëm te kaosi parlamentar. Ai kalon edhe në mungesë të plotë. Partia Demokratike bojkotoi seancën plenare të 17 marsit 2026 që miratoi rezolutën për shpalljen e Iranit sponsor shtetëror të terrorizmit. Kryetari i grupit parlamentar, Gazment Bardhi, e justifikoi bojkotin me argumente procedurale dhe me referenca ndaj rregullores së Kuvendit. Kundërshtimi procedural mund të kishte meritat e veta dhe mund të ishte artikuluar nga salla, përmes votave kundër dhe fjalimeve të regjistruara në procesverbal. Partia zgjodhi mungesën.

Precedenti është më i thellë: bojkoti masiv i vitit 2017, dorëzimi i mandateve në vitin 2019, bojkoti i zgjedhjeve vendore po atë vit. Bojkoti është kthyer në refleks politik sa herë partia nuk arrin të fitojë në sallë, dhe ky refleks ka zëvendësuar vetë argumentin.

Përtej parlamentit, programi i deklaruar i partisë nuk është një platformë politike, por kërkesa për të rrëzuar qeverinë e zgjedhur. Në mbyllje të konferencës së Partisë Demokratike në vitin 2025, më pas në protestën e 24 janarit 2026 përpara Kryeministrisë dhe sërish në protestën e 10 shkurtit, Sali Berisha e formuloi objektivin me të njëjtat fjalë: “rrëzimin e këtij regjimi, qeveri teknike, zgjedhje të reja.”

Ky nuk është fjalori i alternancës demokratike. Është fjalori i një force politike që ka humbur besimin te aftësia e vet për të fituar zgjedhje dhe që ka zëvendësuar bindjen elektorale me presionin e rrugës.

Protestat e janarit dhe shkurtit prodhuan edhe provat e tyre: koktej Molotov dhe gurë të hedhur ndaj Kryeministrisë dhe Parlamentit, fishekzjarre të lëshuara drejt institucioneve shtetërore, të paktën njëzet e gjashtë policë të plagosur në të dy protestat, dhjetëra të arrestuar. Kur parlamenti trajtohet si i pamenaxhueshëm dhe rruga si alternativë politike, pyetja se çfarë opozite ka Shqipëria e ka marrë tashmë përgjigjen.

Ekziston edhe çështja e lidershipit, të cilën Abbott ishte tepër i kujdesshëm për ta ngritur drejtpërdrejt, por që përcakton gjithçka tjetër. Kryetari i Partisë Demokratike u shpall “non grata” nga Departamenti Amerikan i Shtetit sipas nenit 7031(c) më 19 maj 2021, u sanksionua nga Mbretëria e Bashkuar në vitin 2022, u vendos në arrest shtëpie në dhjetor 2023 mbi një aktakuzë të SPAK-ut për një skemë privatizimi të vitit 2008 që dyshohet se favorizoi dhëndrin e tij, dhe mbetet ende nën mbikëqyrje gjyqësore nga Gjykata e Posaçme e Apelit kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar.

Franziska Tschinderle, duke shkruar në European Western Balkans më 1 prill 2026, e formuloi drejtpërdrejt: në publikun më të gjerë, Berisha “nuk perceptohet si një lider veçanërisht i besueshëm i një lëvizjeje antikorrupsion.”

Në të njëjtin shkrim, politologu shqiptar Afrim Krasniqi ishte edhe më i prerë. “Dështimi” i opozitës “për t’u reformuar, për të rinovuar lidershipin, për t’u bërë elektoralisht tërheqëse dhe për t’u pozicionuar si një partnere e besueshme për Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian pasqyron llogaritje strategjike të gabuara të drejtuesve të saj dhe praktikisht përbën një ‘dhuratë falas’ për qeverinë e kryeministrit Rama.”

Leximi politik përputhet me atë diplomatik. Qendra për Studime Lindore me seli në Varshavë, në analizën e saj të 30 prillit 2026, citoi sondazhe që tregojnë se Partia Socialiste ka humbur gjashtë pikë që nga zgjedhjet e majit 2025. Asnjë nga kjo humbje nuk i ka kaluar Partisë Demokratike.

Njëzet e gjashtë për qind e shqiptarëve deklarojnë se do të preferonin të votonin për një lëvizje krejtësisht të re politike, pa lidhje me elitat ekzistuese. Shqiptarët po kërkojnë qartësisht një alternativë. Opozita aktuale nuk është alternativa që ata po kërkojnë.

Tregu politik është i hapur dhe partia që ka kaluar dhjetë vjet duke e shpallur veten si alternativa e vetme nuk ka qenë në gjendje ta zërë atë hapësirë.

Diagnoza e Abbott të mërkurën në mbrëmje nuk ishte editoriale. Ishte një përshkrim i asaj që shihet nga galeria diplomatike, nga zyrat ku hartohen raportet e Komisionit Evropian, nga salla e Parlamentit Evropian dhe nga votuesit shqiptarë që kanë tërhequr gradualisht besimin nga opozita ekzistuese pa ia transferuar ende askujt tjetër.

Shqipëria, aktualisht, nuk ka një opozitë funksionale në kuptimin që përshkroi Abbott. Ka një forcë politike që ngatërron teatrin e rezistencës me vetë rezistencën dhe që ka ngatërruar vështirësimin e jetës së qeverisë me punën më të vështirë, më të ngadaltë dhe më të dobishme: t’u japë shqiptarëve një arsye për të zgjedhur ndryshe.