Një Luftë e Shenjtë, e Prodhuar në Banjallukë

Milorad Dodiku po i shet të djathtës amerikane një kryqëzatë që presidenti i saj kurrë nuk e ka shpallur, dhe çmimi i kërkuar është koalicioni mbi të cilin mbështetet vetë politika ndaj Iranit

Elmi Berisha

Këtë fundjavë, ndërsa forcat amerikane goditën valën e tretë të objektivave iranianë, Milorad Dodiku, i cili ende e drejton Republika Srpskën në praktikë edhe pse jo më në titull, publikoi një deklaratë mbështetjeje për Presidentin Trump. E lexuar shpejt, ajo thotë atë që kanë thënë njëqind deklarata aleatësh: presidenti tregoi vullnet politik, Irani tregoi natyrën e tij shkatërruese, përgjigjja është e kuptueshme dhe e justifikuar, paqja përmes forcës. E lexuar ngadalë, ajo thotë diçka krejt tjetër, dhe ajo diçka tjetër i drejtohet neve, të djathtës amerikane, në fjalorin tonë. Ajo e meriton leximin e ngadaltë, sepse është ekzemplari më efikas deri më sot i një operacioni ndikimi që ka dy vjet që montohet në sy të të gjithëve, dhe sepse ajo që na kërkohet të blejmë do t’i kushtonte kësaj administrate vetë politikën e saj në Lindjen e Mesme.

Ja pasazhi që mban gjithë peshën. Irani, shkruan Dodiku, nuk është vetëm një problem i Lindjes së Mesme; ndikimi i tij dashakeq arrin deri në Ballkan. Gjatë luftës civile të Bosnjës, vazhdon ai, Irani solli, organizoi dhe stërviti terroristë “për të luftuar kundër të krishterëve, nesh serbëve ortodoksë”, dhe Republika Srpska nuk do t’i harrojë kurrë pamjet e kokave serbe të prera nga terroristë, prania e të cilëve ishte vepër e “komandantit të Gardës Revolucionare, Kasem Sulejmanit”.

Dy fjali, tri lëvizje. Lufta e Bosnjës riklasifikohet si xhihad kundër të krishterëve. Serbët instalohen si pala e krishterë, domethënë si pala jonë, në atë xhihad. Dhe e gjithë ndërtesa bulonohet pas emrit që Uashingtoni e njeh më mirë se çdo tjetër, në mënyrë që lexuesi ta plotësojë vetë silogjizmin: armiku që Amerika po godet sot është armiku që serbët po luftonin më 1993, pra serbët kanë qenë ne para se ta dinim ne vetë, dhe lufta e tyre e vjetër është një front në luftën tonë të re.

Merrini lëvizjet në rend të kundërt, duke nisur nga emri, sepse emri është i verifikueshëm dhe është i rremë. Kasem Sulejmani nuk e komandonte Forcën Kuds gjatë luftës së Bosnjës. Ai e mori atë komandë në fund të viteve nëntëdhjetë, pas Dejtonit, pasi lufta kishte mbaruar. Gjatë viteve të luftës ai ishte komandant divizioni brenda Iranit, veteran i frontit të Irakut, pa asnjë rol operacional të dokumentuar në Bosnjë. Atribuimi nuk është gabim detaji. Është vendim marketingu. Audienca e Dodikut nuk e njeh emrin e asnjë oficeri të vërtetë iranian të viteve nëntëdhjetë, por e njeh Sulejmanin, njeriun që një dron amerikan e vrau në aeroportin e Bagdadit, dhe kështu Sulejmanit i lëshohet në mënyrë retroaktive komanda e një fushëbeteje që ai kurrë nuk e preku. Kur një deklaratë e fabrikon pretendimin e vet më specifik për lehtësinë e një audience të huaj, ju e keni mësuar se çfarë është deklarata. Jo dëshmi. Produkt.

Tani bërthama e së vërtetës, sepse një e tillë ekziston, dhe pranimi i saj i plotë është e vetmja rrugë e ndershme për të vazhduar. Irani vërtet futi armë dhe personel të zbulimit në Bosnjën e luftës. Muxhahedinë të huaj vërtet luftuan atje, dhe dosjet e tribunalit të Hagës dokumentojnë mizori kundër robërve serbë, përfshirë prerje kokash, krime që ishin reale, të filmuara, të gjykuara dhe që nuk vihen në diskutim. Asnjë analizë e ndershme e deklaratës së Dodikut nuk kërkon mohimin e as edhe një grimce të kësaj. Por luftëtarët e huaj ishin në masë dërrmuese veteranë arabë të xhihadit afgan, organizativisht të ndarë nga kanali iranian. Dhe as njëri as tjetri nuk ishin lufta e Bosnjës, një luftë arkitektura e vendosur gjyqësisht e së cilës, e shpallur nga tribunale që Amerika i ndërtoi dhe i plotësoi me staf, konstatoi se fushata e gjenocidit u krye nga forcat serbe në Srebrenicë, tridhjetë e një vjet më parë pikërisht këtë fundjavë. Korniza e Dodikut nuk konteston asnjë prej atyre konstatimeve. Ajo ndërron raftin ku ato qëndrojnë, nga ligji te teologjia, ku vendimet gjyqësore nuk vlejnë dhe identiteti është e vetmja provë.

Dhe vëreni se çfarë bartet në raftin e ri bashkë me to. Një ditë para deklaratës për Iranin, në vetë përvjetorin e Srebrenicës, Dodiku qëndroi në përkujtimoren e Kozarës dhe përmendi dhjetëra mijëra serbët, gra e fëmijë mes tyre, të deportuar nga ai mal drejt kampit të Jasenovacit më 1942. Ata të vdekur janë realë, numri i tyre është monstruoz, dhe vrasësit e tyre ishin ustashët, regjimi kleriko fashist i Kroacisë së luftës, një lëvizje që e shkriu nacionalizmin e vet me katolicizmin militant dhe vepronte nën patronazhin gjerman. Vetë Dodiku e recitoi programin e saj nga podiumi: një e treta e serbëve të dëboheshin, një e treta të konvertoheshin, një e treta të vriteshin. Të konvertoheshin në çfarë? Në katolicizëm. Formula që ai citoi e dënon vetë kornizën e tij, sepse ajo emërton fenë e autorëve të krimit, dhe ajo fe është krishterimi. Nuk kishte asnjë iranian dhe asnjë mysliman në zinxhirin komandues të atij krimi; Jasenovaci ishte të krishterë që shfarosnin të krishterë nën një kryq fashist. E megjithatë fjalimi i Kozarës dhe deklarata për Iranin, të dhëna me njëzet e katër orë distancë, janë një operacion i vetëm, dhe ai operacion e regjistron Jasenovacin dhe videot e muxhahedinëve në të njëjtin libër llogarie, si një martirizim të vetëm e të pandërprerë të të krishterëve nga duart e një armiku të vetëm e të pandërprerë, aktualisht me seli në Teheran. Kjo nuk është përkujtim. Kjo është rekrutimi me forcë i të vdekurve të popullit të tij në një luftë ku ata kurrë nuk ishin, kundër një armiku që nuk ishte aty, dhe një njeri i gatshëm ta ridislokojë Jasenovacin kundër Islamit do të ridislokojë çdo gjë kundër kujtdo.

Kjo na sjell te lëvizja e parë, riklasifikimi, dhe te pyetja që çdo lexues konservator duhet ta bëjë para se të adoptojë kornizën e kujtdo qoftë: politikës së kujt i shërben ajo?

Jo politikës së këtij presidenti. Bëjeni pyetjen ashtu siç i bën pyetjet kjo administratë. Fushata ndaj Iranit funksionon mbi kryeqytete myslimane. Funksionon mbi bazat e Gjirit, hapësirën ajrore të Gjirit dhe pëlqimin e heshtur të Gjirit. Funksionon mbi një aleat të NATO-s në Ankara, nga bashkëpunimi i të cilit varet e gjithë dosja siriane, dhe mbi një Damask që kjo administratë harxhoi një vit të tërë për ta shkëputur nga orbita iraniane, pikërisht që Republika Islamike të mbetej e vetme. Lindja e Mesme e presidentit është një vend ku partnerët myslimanë të Amerikës investojnë triliona në industrinë amerikane, blejnë avionë amerikanë dhe nënshkruajnë marrëveshje të ndërmjetësuara nga Amerika. Nënshtrojani pra kornizën e Dodikut provës së cilës ajo nuk mund t’i mbijetojë. A është një luftë e krishterë kundër Islamit historia që presidenti planifikon ta shpallë në Ankara? A është komunikata që ai ka ndër mend ta lexojë në Riad, dolli që do ta ngrejë në Doha, preambula e Marrëveshjes së radhës të Abrahamit? Pyetja i përgjigjet vetes. Një kornizë sipas së cilës goditjet ndaj Iranit hapin luftën e krishterimit kundër Islamit nuk e zgjat politikën e këtij presidenti. Ajo e hedh në erë, i dorëzon Teheranit të vetmin narrativ të aftë ta shpërbëjë koalicionin, dhe ia rimbush radhët çdo rekrutuesi xhihadist nga Rakka deri në Pazarin e Ri. Njerëzit që duan që kjo luftë të kuptohet si fetare janë propagandistët e ajatollahëve dhe Milorad Dodiku, dhe vetëm njëri prej tyre e shkroi këtë në gjuhën tonë.

Pra korniza nuk është përshkrim i politikës amerikane. Është kërkesë për licencë, dhe licenca që kërkon është lokale. Ndiqeni logjikën deri në destinacion. Nëse lufta botërore është e krishterët kundër myslimanëve dhe Irani është thjesht teatri i parë, atëherë myslimanët më të afërt me Republika Srpskën, boshnjakët së pari dhe shqiptarët pas tyre, janë popullsi armike sipas përkufizimit, dhe çfarëdo që ndërmerret kundër shtetit ku ata jetojnë nuk është shkelje e paqes amerikane, por kontribut në luftën amerikane. Në Kozara, Dodiku e dha vetë programin që e kërkon këtë licencë: një popull, një shtet, i shpallur mbi kujtimin e Jasenovacit, me vërejtjen se në botë po forcohen forca që duan ta dëgjojnë Republika Srpskën. Ai ishte edhe më i çiltër për mekanizmin, dhe këtu ai duhet cituar e jo përmbledhur, sepse asnjë parafrazim nuk e përmirëson origjinalin. Situata në vetë Amerikën ka ndryshuar, i tha ai turmës në fjalë të transmetuara nga transmetuesi i vetë entitetit, ku narrativi bazë atje tani është mbrojtja e vlerave të krishtera në botë dhe lufta për ruajtjen e krishterimit. Pastaj, për ekspozitën e viktimizimit serb që aktualisht shëtit nëpër Nju Jork: “Dhe në atë mjedis, besoj, ky prezantim do të ketë depërtim shumë më të madh sesa do të kishte pasur po ta kishim bërë gjatë administratës së Joseph Bidenit, i cili nuk mund të bënte asgjë për t’u ndihmuar serbëve.” Depërtim. Prodor në origjinal, një fjalë që i përket fjalorit të operacioneve ushtarake dhe të hyrjes në treg, jo fjalorit të zisë. Ai qëndron në një përkujtimore varresh masive, duke e përshkruar Amerikën si terren, diskursin e vlerave të krishtera si pikën e butë të perimetrit, dhe të vdekurit e popullit të vet si ngarkesën. Ky nuk është një njeri që përshkruan politikën tonë. Ky është një njeri që vlerëson me çmim cenueshmërinë tonë, publikisht, nën duartrokitje.

Dhe këtu libri i llogarive që kjo administratë e mban më mirë se çdo tjetër, libri i marrëveshjeve, ka një zë të vetin. Uashingtoni ia hoqi sanksionet Dodikut. Lehtësimi nuk ishte dhuratë; ishte transaksion, i dhënë kundrejt garancive për sjellje konstruktive, kushtet standarde që kjo Shtëpi e Bardhë i zbaton kudo: silluni mirë, dhe presioni hiqet; na testoni, dhe ai rikthehet vetiu. Shumë mirë. Auditojini zotimet. Brenda pak muajsh nga lehtësimi, pala tjetër ka qëndruar në Kozara duke shpallur një popull një shtet, ka paketuar një luftë të shenjtë fiktive për eksport drejt koalicionit të vetë presidentit, dhe ia ka bashkangjitur asaj emrin e presidentit pa autorizim. Në gjuhën e kësaj administrate, ky nuk është partner që nderon kushtet. Kjo është palë kontraktore në shkelje, që e shpenzon vullnetin e mirë amerikan si kapital qarkullues për një projekt që Uashingtoni kurrë nuk e ka nënshkruar. Arti i çdo marrëveshjeje nis me leximin e palës tjetër të tryezës, dhe pala tjetër e kësaj tryeze na ka thënë, publikisht, në një përvjetor gjenocidi, saktësisht se për çfarë e bleu lehtësimin.

Vetë produkti ka një prejardhje, dhe etiketa duhet t’i vuloset sipër. Më 1992 Radovan Karaxhiqi dhe Sllobodan Millosheviqi ia shitën Perëndimit shkatërrimin e Bosnjës si mbrojtjen e përparuar të Evropës së krishterë kundër fundamentalizmit. Disa konservatorë evropianë e blenë. Uashingtoni jo, oferta dështoi, dhe njerëzit që e bënë atë përfunduan në një qeli të Hagës dhe në një bankë të të akuzuarve në Hagë, të dënuar mbi një dosje që nis në Srebrenicë. Oferta nuk ka ndryshuar. Basti është se ka ndryshuar klienti, se fjalori civilizues që qarkullon tani në pjesë të së djathtës amerikane ka krijuar blerës që nuk e dinë se çfarë bënë paraardhësit e këtij shitësi herën e fundit që dikush e pranoi kornizën e tyre. Rrjeti i shpërndarjes për atë bast nuk është më hipotetik. Republika Srpska mban lobistë amerikanë, Rod Blagojevich më dukshëm se të gjithë, të regjistruar sipas FARA-s për ta bartur pikërisht këtë paketim brenda koalicionit të vetë presidentit. Ekspozita është në Nju Jork. Dhe mediat serbe tashmë raportojnë, me kënaqësi, se prokurorë amerikanë priten në Dervent për të hetuar krime lufte kundër serbëve, çka do të thoshte se operacioni nuk po vendos më thjesht narrativa. Ai po gjeneron veprimtari zyrtare amerikane të rreshtuar me to.

Përballë gjithë kësaj, vendosni tabelën e rezultateve, sepse kjo lëvizje gjykon sipas sjelljes dhe sjellja është çështje dosjeje. Kur municioni izraelit dhe amerikan i dha fund jetës së Ali Khamenei-t, Teherani e varrosi atë në një funeral me lista të përzgjedhura, të mbyllur për Evropën, të hapur vetëm për qeveritë qëndrimin e luftës të të cilave regjimi e gjykoi të përshtatshëm. Një vend i vetëm kandidat për anëtarësim në BE u kualifikua: Serbia, e cila dërgoi një ministër në detyrë të qëndronte mes Hamasit dhe Xhihadit Islamik. Kjo, ditë pasi Beogradi i ndaloi shitjet e armëve për Izraelin në protestë ndaj luftës dhe u kap, siç bën gjithmonë, pas analogjisë mes Iranit nën bombat amerikane dhe Serbisë më 1999. Ndërkohë dy qeveritë me shumicë myslimane të Ballkanit ndërtuan dosjen e kundërt. Shqipëria i ndërpreu marrëdhëniet me Iranin më 2022 pas sulmit kibernetik të Teheranit që i paralizoi sistemet e saj shtetërore, strehon opozitën iraniane me kosto të përhershme presioni nga zbulimi iranian, dhe iu përgjigj goditjeve me thirrjen që Garda Revolucionare të shpallet organizatë terroriste. Kosova e njohu Izraelin dhe e vendosi ambasadën e saj në Jerusalem kur pothuajse askush tjetër nuk e bënte, e pagoi këtë nëpër gjithë botën islamike pikërisht në çastin kur njohja i duhej më shumë mbijetesës së saj, dhe e mbështeti publikisht veprimin amerikan. Sipas vetë kritereve të shpallura të Teheranit, të dyja qeveritë e ngelën provimin e Republikës Islamike, që është i vetmi kompliment që Republika Islamike di të bëjë.

Dhe ia vlen të pyesim, me fjalë të thjeshta, kush janë në të vërtetë këta myslimanë të Ballkanit, sepse korniza varet nga fakti që lexuesi të mos i takojë kurrë. Ata janë ndër popullsitë myslimane më laike në botë, trashëgimtarë të shekujve bashkëjetese dhe, në rastin e Shqipërisë, të një gjysmëshekulli ateizmi të imponuar që e la fenë çështje trashëgimie më shumë sesa praktike; Kosova i shkroi vetes një kushtetutë rreptësisht laike dhe e zbaton atë. Kur predikuesit radikalë të mbështetur nga paratë e Gjirit u përpoqën të zinin vend në vitet 2010, këto ishin qeveritë që i mbyllën rrjetet dhe i burgosën luftëtarët e vet të kthyer, në bashkëpunim të ngushtë me agjencitë amerikane. Dhe ata janë, sipas pothuajse çdo matjeje të bërë ndonjëherë, shoqëritë më proamerikane në botë. Sondazhet globale të Gallup-it kanë konstatuar në mënyrë të përsëritur se miratimi për udhëheqjen amerikane është më i lartë në Kosovë dhe në Shqipëri se kudo tjetër në planet, më i lartë se në vetë Amerikën; Prishtina i ngriti statujë Bill Clintonit në një bulevard që mban emrin e tij dhe një brez djemsh të saj i pagëzoi Tonibler. Kjo është popullsia që korniza e Dodikut e fton Uashingtonin ta regjistrojë si ushtrinë rezervë të armikut: i vetmi cep i botës islamike ku flamujt amerikanë valëviten nga ballkonet private sepse njerëzit i duan aty.

Mbajini të dyja imazhet krah për krah, sepse i gjithë operacioni ekziston pikërisht për t’ju penguar ta bëni këtë. Në fundjavën e funeralit, myslimanët e Ballkanit qëndruan me Uashingtonin, dhe mbrojtësit e vetëshpallur të krishterimit qëndruan, përmes qeverisë së Serbisë, buzë varrit në Teheran. Korniza civilizuese nuk është interpretim i asaj tabele rezultatesh. Është goma fshirëse për të. Funksioni i saj i vetëm është të zëvendësojë një dosje sjelljeje që i nderon miqtë e vërtetë të Amerikës me një tabelë identitetesh që i lajkaton palën tjetër, në mënyrë që kur çështja e radhës ballkanike të bjerë mbi një tavolinë amerikane, ajo të mbërrijë e klasifikuar paraprakisht në të krishterë të cilëve u kemi borxh dhe myslimanë të cilët i dyshojmë, me borxhet dhe dyshimet të caktuara secili pikërisht në kolonën e gabuar.

Ka edhe një kosto të fundit, dhe është nga ai lloj që kjo administratë e peshon më mirë sesa e peshonte e mëparshmja. Një klasifikim konfesional i Ballkanit ka një sekuencë aktivizimi. Turqia e lexon veten si garantuese e myslimanëve të rajonit dhe mban forca në Bosnjë për ta provuar. Rusia është e instaluar tashmë si patrone në anën tjetër të hartës. Një e djathtë amerikane që shihet duke e bekuar kornizën e Dodikut do të fillonte të projektonte patronazhin e fuqive të mëdha mbi gjeografinë konfesionale të Evropës Juglindore, i vetmi konfigurim që çdo administratë e të dyja partive ka harxhuar tridhjetë vjet për ta parandaluar, sepse ai e shndërron një problem policimi, një politikan në Banjallukë, në një konfrontim sistemik me një kalendar që e kontrollon dikush tjetër. Presidenti bëri fushatë kundër trashëgimit të luftërave të të tjerëve. Ky është mekanizmi bartës i një lufte të tillë, i paketuar për dhuratë me sloganet e tij vetjake. Dhe as vetë Beogradi nuk e beson historinë që na e eksporton neve. Ekonomia e Serbisë financohet gjithnjë e më shumë nga Gjiri, bregu lumor i Beogradit ndërtohet me kapital emiratas, Expo-ja e saj promovohet në Riad, presidenti i saj tregohet i kujdesshëm me Erdoganin. Lufta e shenjtë nuk është bindja e botës serbe. Është një linjë produkti, e prodhuar për një treg të vetëm eksporti, dhe ai treg jemi ne.

America First do të thotë që Amerika i zgjedh vetë miqtë e saj, sipas interesave amerikane dhe faturave amerikane, jo sipas teologjisë së të tjerëve. Presidenti nuk ka shpallur luftë fetare. Politika e tij nuk do të mund ta mbijetonte një të tillë, partnerët e tij në Ankara, Riad dhe Doha do ta lexonin atë në origjinal, dhe njeriu që këmbëngul të kundërtën drejton një entitet, shteti patron i të cilit dërgoi një vajtues në funeralin e Khamenei-t, ndërsa Prishtina dhe Tirana qëndruan me Shtetet e Bashkuara. Dikush po përpiqet t’ia zgjedhë këtij vendi miqtë në vend të tij, kundër provave se kush janë ata miq, me kredi të dhënë nga vetë lehtësimi i sanksioneve i kësaj administrate. Përgjigjja e saktë është ajo që kjo Shtëpi e Bardhë e zbaton kudo tjetër. Kontrolloni sjelljen. Kontrolloni faturën. Dhe kur pala kontraktore është në shkelje, thuajeni këtë, në të vetmen gjuhë që ai ka treguar se e kupton.

Elmi Berisha mban titullin PhD në Studime të Sigurisë Kombëtare. Ai është udhëheqës i shquar i komunitetit shqiptaro amerikan dhe biznesmen me qendër në zonën e Nju Jorkut, dhe shërben si President i Federatës Panshqiptare të Amerikës “Vatra”, organizatës më të vjetër patriotike shqiptare në Shtetet e Bashkuara, e themeluar më 1912.